.png)
Η περίοδος της εγκυμοσύνης και της νέας μητρότητας είναι μια φάση βαθιάς αλλαγής. Δεν αφορά μόνο το σώμα, αλλά και την ταυτότητα, τις σχέσεις, τις προσδοκίες και τον τρόπο που η γυναίκα σχετίζεται με τον εαυτό της. Αυτό το εσωτερικό ταξίδι συχνά κρύβει φόβους, άγχη, αβεβαιότητες ή συναισθήματα που δεν επιτρέπεται εύκολα να ειπωθούν. Πολλές γυναίκες νιώθουν ότι “θα έπρεπε να είναι καλά”, αλλά μέσα τους βιώνουν αναστάτωση, ενοχές, αϋπνία, υπερένταση ή ακόμα και απομάκρυνση από το μωρό.
Γιατί η περιγεννητική περίοδος είναι τόσο ιδιαίτερη;
Η εγκυμοσύνη και η λοχεία δεν αφορούν μόνο ένα βιολογικό γεγονός. Είναι ένα μεταβατικό στάδιο που μπορεί να αναζωπυρώσει παλιές πληγές, να ενεργοποιήσει τραυματικές μνήμες, να επιβαρύνει τις σχέσεις και να αλλάξει τη δυναμική μέσα στην οικογένεια. Η περιγεννητική ψυχική υγεία έχει μοναδικά χαρακτηριστικά: συμπτώματα όπως κόπωση, άγχος, αϋπνία και σωματικά ενοχλήματα συχνά μπερδεύονται με φυσιολογικές αλλαγές, με αποτέλεσμα η πραγματική ψυχική επιβάρυνση να παραμένει αόρατη.
Η περίοδος αυτή επηρεάζει όχι μόνο τη γυναίκα, αλλά και το μωρό. Ο τρόπος που η μητέρα νιώθει, σκέφτεται και συνδέεται συνεισφέρει στη βιολογική, συναισθηματική και γνωστική ανάπτυξη του βρέφους. Όταν η μητέρα δυσκολεύεται, η σχέση με το μωρό μπορεί να γίνει πιο απαιτητική. Όταν υποστηρίζεται, η σύνδεση ενισχύεται και ο δεσμός δυναμώνει.
Σύμφωνα με τη βιβλιογραφία, ένα σημαντικό ποσοστό γυναικών βιώνει ψυχικές δυσκολίες κατά την περιγεννητική περίοδο, ενώ πολλά συμπτώματα συγχέονται με τα φυσιολογικά συμπτώματα της εγκυμοσύνης, καθιστώντας τη διάγνωση απαιτητική και εξειδικευμένη. Οι διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες επισημαίνουν ότι η έγκαιρη ψυχολογική υποστήριξη μειώνει τον κίνδυνο επιδείνωσης και βελτιώνει σημαντικά τη σχέση μητέρας–βρέφους.
Σε αυτή τη διαδρομή, η θεραπευτική διαδικασία γίνεται ένας ασφαλής χώρος όπου η γυναίκα μπορεί να ακούσει τον εαυτό της, να κατανοήσει τι της συμβαίνει και να ανακτήσει ισορροπία.
Συχνές ψυχικές δυσκολίες στην εγκυμοσύνη και τη λοχεία
Η περιγεννητική περίοδος μπορεί να συνοδεύεται από:
Άγχος
Έντονη ανησυχία και υπερδιέγερση
Έμμονικούς φόβους για την υγεία ή την ασφάλεια του μωρού
Κατάθλιψη εγκυμοσύνης ή επιλόχεια κατάθλιψη
Έντονη θλίψη και απώλεια όρεξης
Απώλεια απόλαυσης
'Εντονη ευαισθησία, κλάμα ή συναισθηματικό “μούδιασμα”
Τραυματική εμπειρία τοκετού ή φόβο τοκετού
Ενοχές, αίσθηση ανεπάρκειας ή δυσκολία στο ρόλο της μητέρας
Υπερκόπωση, διαταραχές ύπνου και ψυχική εξάντληση
Επανενεργοποίηση παλαιότερων τραυμάτων
Δυσκολία στη σύνδεση με το μωρό
Προκλήσεις στη σχέση με τον σύντροφο
Οι δυσκολίες αυτές δεν σημαίνουν ότι η μητέρα “δεν είναι καλή”. Σημαίνουν ότι χρειάζεται στήριξη. Και υπάρχει αποτελεσματικός τρόπος να την πάρει.
Πώς βοηθά η ψυχοθεραπεία στην περιγεννητική περίοδο;
Η σύγχρονη επιστήμη δείχνει ότι οι πιο αποτελεσματικές θεραπείες για την περιγεννητική περίοδο είναι η Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία (CBT) και η EMDR Therapy, ιδιαίτερα όταν λαμβάνουν υπόψη τις εξειδικευμένες ανάγκες της γυναίκας.
Η θεραπεία προσαρμόζεται με ευελιξία στις ανάγκες της μητέρας. Η συνεδρία μπορεί να περιλαμβάνει επεξεργασία αισθημάτων, διαχείριση φόβου, χτίσιμο δεσμού με το μωρό, αναγνώριση σκέψεων που οδηγούν σε άγχος, αλλά και επεξεργασία τραυμάτων που επηρεάζουν την εγκυμοσύνη και τη μητρότητα.
CBT στην εγκυμοσύνη και τη λοχεία
Η Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία βοηθά τη γυναίκα να αναγνωρίσει τις σκέψεις που αυξάνουν το άγχος, την ενοχή ή την πίεση που ασκεί στον εαυτό της. Επιτρέπει να δει καθαρότερα τι είναι δικό της και τι είναι προϊόν φόβου ή εξωτερικών προσδοκιών.
Στην περιγεννητική περίοδο, η CBT προσαρμόζεται για:
- διαχείριση άγχους και υπερέντασης
- αντιμετώπιση αρνητικών σκέψεων και σεναρίων
- αναδόμηση πεποιθήσεων όπως “δεν τα καταφέρνω” ή “δεν είμαι αρκετή”
- ρύθμιση συναισθήματος και πρακτικές ανακούφισης
- ενίσχυση δεξιοτήτων γονεϊκότητας με τρόπο μη επικριτικό
- πρόληψη ή αντιμετώπιση επιλόχειας κατάθλιψης
Η CBT είναι πρακτική, άμεση και πολύ επωφελής για γυναίκες που νιώθουν να χάνουν τον έλεγχο της καθημερινότητας.
EMDR για τραύμα, άγχος και δύσκολες εμπειρίες τοκετού
Η θεραπεία EMDR είναι από τις πιο αποτελεσματικές θεραπείες για την επεξεργασία τραυματικών εμπειριών – είτε αυτές σχετίζονται με παλαιότερα βιώματα είτε με δυσκολίες στην εγκυμοσύνη, τον τοκετό ή τη λοχεία.
Πολλές γυναίκες κουβαλούν μνήμες από παλαιούς τραυματισμούς, συναισθηματικές πληγές ή ιστορίες εγκατάλειψης που ενεργοποιούνται στην εγκυμοσύνη. Άλλες βιώνουν τον τοκετό ως τραυματική εμπειρία, με εικόνες, φόβους και αισθήσεις που επανέρχονται και τις ταλαιπωρούν.
Η EMDR βοηθά:
- στην επεξεργασία τραυματικών μνημών
- στη μείωση άγχους και υπερδιέγερσης
- στην απελευθέρωση ενοχών ή “παγωμένων” συναισθημάτων
- στην επανενεργοποίηση της φυσικής ικανότητας του εγκεφάλου να αυτοθεραπεύεται
- στην αποκατάσταση της αίσθησης ασφάλειας στο σώμα
- στη βελτίωση της σύνδεσης μητέρας–βρέφους
Είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική για γυναίκες με τραυματικό τοκετό, αποβολές, εξωσωματικές, δυσκολίες γονιμότητας ή ιστορικό κακοποίησης.
Γιατί να ζητήσετε υποστήριξη τώρα;
Η περιγεννητική περίοδος είναι ένα ανοιχτό παράθυρο αλλαγής. Οι γυναίκες βρίσκονται σε στενή επαφή με τις υπηρεσίες υγείας, κάτι που θεωρείται ιδανική ευκαιρία για έγκαιρη παρέμβαση.
Η ψυχοθεραπεία μπορεί να προλάβει την επιδείνωση, να ενισχύσει τη σύνδεση με το μωρό και να υποστηρίξει την οικογένεια ώστε να βαδίσει σταθερά σε αυτό το νέο κεφάλαιο.
Δεν χρειάζεται να περιμένετε να “μην αντέχετε άλλο”.
Αρκεί να νιώθετε ότι χρειάζεστε χώρο, χρόνο και καθοδήγηση.
Αν βρίσκεστε στην εγκυμοσύνη ή στη λοχεία και νιώθετε ότι δυσκολεύεστε, αξίζετε φροντίδα, κατανόηση και εξειδικευμένη καθοδήγηση.
Με εργαλεία CBT και EMDR, δουλεύουμε μαζί με ασφάλεια, σεβασμό και εμπιστοσύνη, ώστε να νιώσετε ξανά ισορροπία, να συνδεθείτε με το μωρό σας και να στηρίξετε τον εαυτό σας σε αυτή τη βαθιά μεταμόρφωση.